Nguyễn Thế Kim
Ngay từ khi thành lập (ngày 26/5/1982), Đảng bộ cơ sở Xí nghiệp Liên doanh Việt - Xô (sau đây gọi là Đảng bộ) đã được xác định rõ vai trò và nhiệm vụ. Đó là vai trò nòng cốt trong hệ thống chính trị, tổ chức các phong trào thi đua lao động sản xuất, lãnh đạo cán bộ, công nhân viên phía Việt Nam phối hợp chặt chẽ với Đảng bộ và Ban lãnh đạo Phía Liên Xô trong Vietsovpetro thực hiện “bốn nhiệm vụ lớn” mà Đảng, Chính phủ và ngành Dầu khí nước ta giao cho Vietsovpetro, đó là:
1. Thông qua các đảng viên là lãnh đạo chính quyền các cấp, đặc biệt là khối kỹ thuật, tập trung nghiên cứu tài liệu địa chất, địa vật lý có từ trước và các tài liệu thu được trong thời gian đầu thành lập, xác định vị trí giếng khoan tìm kiếm thăm dò, nhanh chóng phát hiện ra dầu khí, sớm đưa vào khai thác phục vụ phát triển kinh tế Việt Nam.
2. Nhờ sự giúp đỡ của các chuyên gia Liên Xô đào tạo cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, khoa học kỹ thuật, chuyên môn nghiệp vụ và công nhân kỹ thuật các loại, từng bước thay thế Bạn và vươn lên làm chủ ngành công nghiệp tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí.
3. Xây dựng căn cứ dịch vụ trên bờ đảm bảo cho hoạt động của Liên doanh và phục vụ yêu cầu hoạt động dầu khí ở thềm lục địa phía Nam Việt Nam.
4. Xây dựng các đơn vị dịch vụ của Liên doanh Vietsovpetro và tạo điều kiện cho các đơn vị trong ngành Dầu khí và trong nước phát triển dịch vụ dầu khí, đưa dần các dịch vụ dầu khí từ nước ngoài về Việt Nam.
Những nhiệm vụ nặng nề trên đây được trao cho Vietsovpetro trong thời điểm hết sức khó khăn. Đất nước vừa ra khỏi cuộc chiến tranh khốc liệt, bị tàn phá nặng nề, lại rơi vào khủng hoảng kinh tế trầm trọng, rất cần nguồn tài nguyên dầu khí để ổn định phát triển kinh tế, cải thiện đời sống nhân dân. Trước đó, một số công ty dầu khí lớn của nước ngoài đã tiến hành tìm dầu khí trên thềm lục địa phía Nam Việt Nam nhưng không thu được kết quả khả quan, lại bị sức ép cấm vận của Mỹ đối với Việt Nam nên đã đồng loạt rút khỏi các hợp đồng trước khi Vietsovpetro được thành lập.
Trong hoàn cảnh ấy, Đảng bộ đã kiên định đường lối chỉ đạo, lãnh đạo cán bộ đảng viên đoàn kết chặt chẽ với đảng bộ phía Liên Xô bám sát và từng bước thực hiện các nhiệm vụ được giao. Sau ba mươi năm, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, Vietsovpetro đạt được những thành tựu to lớn. Kết quả ấy đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng về phát triển ngành công nghiệp Dầu khí trong nước và vai trò nòng cốt của tổ chức Đảng trong doanh nghiệp liên doanh với nước ngoài. Kiểm điểm kết quả lãnh đạo của Đảng bộ thực hiện “bốn nhiệm vụ lớn” có thể được tóm lược như sau:
Về tìm kiếm thăm dò và khai thác dầu khí: Đảng bộ đã lãnh đạo cán bộ đảng viên, công nhân viên phía Việt Nam đoàn kết chặt chẽ với phía Liên Xô/Liên bang Nga tập trung nghiên cứu, sử dụng mọi nguồn lực trong điều kiện hết sức khó khăn, nhanh chóng phát hiện ra dầu khí và sớm đưa vào khai thác. Chỉ trong 2 năm rưỡi kể từ ngày thành lập, Vietsovpetro đã tìm ra dầu ở mỏ Bạch Hổ (ngày 24/5/1984) và trong 2 năm kế tiếp đã đưa mỏ vào khai thác (ngày 26/6/1986). So với các nước trên thế giới, tiến độ thực hiện như vậy là kỷ lục. Tiếp đó, Vietsovpetro cũng có công tìm ra hai mỏ dầu khác có trữ lượng lớn là Rồng (ngày ngày 21/6/1985) và Đại Hùng (ngày 18/7/1988), đặc biệt Vietsovpetro đã tìm ra một loại thân dầu phi truyền thống có sản lượng cao trong đá móng ở mỏ Bạch Hổ. Sau khi đưa tầng móng vào khai thác (ngày 06/9/1988), Vietsovpetro đã luôn duy trì sản lượng khai thác dầu ở mức cao, đến nay đã khai thác được 198,5 triệu tấn dầu từ hai mỏ Bạch Hổ và Rồng. Doanh thu bán dầu đạt 59,1 tỷ USD, nộp ngân sách Nhà nước 37,5 tỷ USD. Bằng những tấn dầu khai thác được kể từ năm 1986, Vietsovpetro đã góp phần đưa kinh tế Việt Nam vượt qua khủng hoảng, chung tay vào thành công của sự nghiệp Đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo từ Đại hội VI (tháng 12/1986).
Về đào tạo: từ sự giúp đỡ của Liên Xô, Liên bang Nga và chính sách đa phương, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại thời kỳ Đổi mới, Đảng bộ đã lãnh đạo công tác đào tạo, xây dựng được đội ngũ cán bộ, kỹ sư và công nhân kỹ thuật trình độ cao, vươn lên làm chủ được tất cả các công đoạn từ tìm kiếm thăm dò, thiết kế xây dựng phát triển mỏ đến vận hành khai thác dầu khí của Việt Nam. Hiện nay cán bộ và chuyên gia Việt Nam đã làm chủ công nghệ, quản lý và điều hành hiệu quả các công trình nghiên cứu khoa học và sản xuất, thay thế được nhiều chuyên gia Nga trong Vietsovpetro. Hầu hết các chức danh trong Ban Tổng Giám đốc, Giám đốc các xí nghiệp thành viên, các trưởng phòng, ban, bộ máy điều hành đều do phía Việt Nam đảm nhận. Vietsovpetro đã trở thành cái nôi đào tạo cán bộ cho ngành dầu khí. Nhiều cán bộ lãnh đạo, chuyên gia đầu ngành của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam và các đơn vị thành viên đã được rèn luyện và trưởng thành từ Vietsovpetro.
Về xây dựng cơ sở vật chất: Vietsovpetro đã xây dựng được hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật vững chắc, khá đồng bộ và hiện đại trên biển và trên bờ. Trên biển, Vietsovpetro đã xây dựng được 14 giàn khai thác cố định, 19 giàn nhẹ, 2 giàn công nghệ trung tâm, 3 giàn nén khí, 2 giàn bơm ép nước duy trì áp suất vỉa, 4 giàn nhà ở, 4 trạm chứa xuất dầu, hơn 570 km đường ống ngầm và hàng trăm km cáp điện... Cả hệ thống được kết nối liên thông và tự động hóa ở trình độ cao. Vietsovpetro cũng đang có các phương tiện phục vụ thăm dò và khai thác dầu khí biển mạnh nhất ở Việt Nam hiện nay gồm 04 giàn khoan tự nâng, 02 tổ hợp khoan di động, 03 tàu cẩu và rải ống, 16 tàu dịch vụ các loại và 01 sà lan vận chuyển chuyên dụng... Trên bờ, Vietsovpetro có một tổ hợp tương đối hoàn chỉnh, bao gồm các văn phòng làm việc, bến cảng, nhà kho, các căn cứ chế tạo lắp ráp công trình biển, dịch vụ khoan, địa vật lý, cơ khí, vận tải, y tế, an toàn, thông tin, hậu cần... và các công trình văn hóa, thể thao, nhà ở và nghỉ dưỡng phục vụ đời sống cán bộ công nhân viên Việt Nam, Liên Xô/Liên bang Nga. Với cơ sở vật chất hiện nay, Vietsovpetro đã có thể tự chủ các hoạt động dầu khí ở biển sâu đến 90 mét, một số lĩnh vực đã đáp ứng cho biển sâu đến 150 mét. Để đảm bảo tự chủ hoàn toàn nhiệm vụ tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí ở thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, trong đó có nhiều khu vực nước sâu xa bờ, hiện nay Vietsovpetro đang tiếp tục đầu tư, đổi mới, nâng cấp phương tiện và cơ sở vật chất.
Về xây dựng và phát triển dịch vụ dầu khí trong nước: ở thời kỳ đầu của Vietsovpetro, tất cả các dịch vụ kỹ thuật dầu khí đều do phía Liên Xô/Liên bang Nga và nước ngoài cung cấp. Với quyết tâm, thống nhất ý chí cao và kiên trì hành động, Đảng bộ đã lãnh đạo xây dựng và nâng cao được năng lực của các đơn vị làm dịch vụ dầu khí của Vietsovpetro. Không chỉ đảm bảo cho hoạt động của bản thân, trong những năm gần đây, Vietsovpetro đã mạnh mẽ vươn ra cung cấp dịch vụ dầu khí ở trong nước và khu vực, đạt doanh thu và lợi nhuận ngày càng cao. Đặc biệt là dịch vụ chế tạo lắp đặt công trình biển, nghiên cứu phát triển và vận hành khai thác mỏ dầu khí. Mặt khác, Vietsovpetro cũng đã thể hiện rõ vai trò đầu tàu của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, tạo điều kiện cho các đơn vị trong Ngành và trong nước phát triển dịch vụ dầu khí. Bằng năng lực quản lý, kinh nghiệm và khả năng tài chính, Vietsovpetro đã đảm trách tổng thầu nhiều công trình trọng điểm dầu khí, tạo điều kiện cho nhiều đơn vị trong Ngành cùng tham gia. Thông qua các hợp đồng thuê dịch vụ, mua sắm, đóng mới, sửa chữa phương tiện với các đối tác trong nước, Vietsovpetro đã từng bước đưa được các dịch vụ dầu khí từ nước ngoài về Việt Nam. Doanh thu từ dịch vụ cho bên ngoài đến nay đạt 1,3 tỷ USD.
Như vậy, có thể khẳng định, sau 30 năm xây dựng và phát triển, Đảng bộ Vietsovpetro đã lãnh đạo thực hiện thắng lợi cả “bốn nhiệm vụ lớn” được giao từ những ngày đầu. Đó là một thành tích hết sức vẻ vang. Kết quả trên đây đạt được có nguyên nhân sâu xa từ sự tin tưởng của Đảng, Nhà nước và nhân dân giao cho Đảng bộ Vietsovpetro và tình đoàn kết hữu nghị giữa Việt Nam, Liên Xô và Liên bang Nga, đồng thời cũng là sự cố gắng vượt qua khó khăn thách thức, lao động sáng tạo không mệt mỏi thậm chí hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, đảng viên, công nhân viên Vietsovpetro các thời kỳ.
Vietsovpetro ngày nay đã được ghi nhận là một tập thể lao động quốc tế mẫu mực, có đóng góp to lớn cho nền kinh tế Việt Nam và sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc, là biểu tượng cao đẹp của tình hữu nghị giữa Việt Nam và Liên Xô/Liên bang Nga. Đảng, hai nhà nước Việt Nam và Liên bang Nga đã trao tặng Vietsovpetro những danh hiệu và phần thưởng cao quý nhất như: hai lần Anh hùng Lao động, Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Sao Vàng. Đó cũng chính là niềm tự hào và vinh dự lớn của Đảng bộ Vietsovpetro, hạt nhân lãnh đạo xuyên suốt quá trình xây dựng và phát triển, góp phần quyết định cho những thành công của Vietsovpetro trong ba mươi năm qua./.